Incoterms 2020 hướng dẫn · 2026-09-18 · 13 phút đọc
Incoterms 2020: hướng dẫn chọn điều kiện giao hàng cho DN Việt
EXW, FOB, CIF, DAP… nghĩa là gì trong thực tế XNK Việt Nam; ai lo cước, bảo hiểm, thông quan và rủi ro chuyển giao ở đâu.

Hợp đồng ghi CIF Hải Phòng — khách tưởng “all-in đến kho”, thực tế người mua vẫn loại thông quan nhập, thuế và nhiều local charge tại cảng đích. Sales và logistics cãi nhau vì không cùng hiểu Incoterms là phân ranh giới chi phí và rủi ro, không phải checklist “ai làm hết”.
Incoterms® 2020 (International Chamber of Commerce) là bộ quy tắc thương mại quốc tế về giao hàng. Bài này tập trung cách DN Việt Nam dùng trong mua bán và booking — không thay luật hải quan hay hợp đồng riêng.
Tóm tắt nhanh
- Incoterms chỉ quy định nghĩa vụ người bán/người mua — không thay điều khoản thanh toán L/C.
- Nhóm E/F/C/D khác nhau về mức độ người bán lo logistics.
- FOB phổ biến xuất biển VN; CIF/CIP người bán mua cước + bảo hiểm (C tối thiểu).
- DAP/DDP: giao đến địa điểm — cần nói rõ ai thông quan nhập (DDP đặc biệt nhạy).
- Ghi đúng tên Incoterms + năm + địa điểm (ví dụ FOB Hai Phong, Vietnam Incoterms 2020).
11
Điều kiện Incoterms 2020
4 nhóm
E, F, C, D
2020
Phiên bản hiện hành thay 2010
Luôn ghi rõ năm — Incoterms 2010 vẫn có thể xuất hiện trên hợp đồng cũ.
Bốn nhóm Incoterms 2020
- E — EXW: người mua gánh tối đa (lấy hàng tại xưởng người bán)
- F — FCA, FAS, FOB: người bán giao cho carrier tại điểm F; người mua lo cước chính
- C — CFR, CIF, CPT, CIP: người bán trả cước đến điểm đích (CIF/CIP + bảo hiểm)
- D — DAP, DPU, DDP: giao hàng đến địa điểm — người bán chịu nhiều chi phí/rủi ro hơn
Sơ đồ quy trình
- 1Người bán mạnh booking biển/air → có thể CIF/CIP/CFR
- 2Người mua có forwarder riêng → FOB/FCA/FAS thường hợp lý
- 3Giao đến kho khách → DAP/DPU; DDP cần năng lực thông quan nhập
- 4Ghi rõ địa điểm và mode (FOB cảng, FCA kho carrier)
FOB, CIF, DAP trong thực tế Việt Nam
FOB (Free On Board)
Người bán hoàn thành khi hàng lên tàu tại cảng xuất. Người mua chọn hãng, trả ocean freight, thông quan nhập (thường), và local tại cảng đích. Phổ biến khi buyer có hợp đồng volume với hãng tàu.
CIF (Cost, Insurance and Freight)
Người bán trả cước và bảo hiểm tối thiểu (Institute Cargo Clauses C) đến cảng đích. Rủi ro vẫn chuyển khi hàng qua lan can tàu tại cảng xuất — điểm hay gây hiểu nhầm. Người mua vẫn loại thông quan và thuế nhập trừ khi thỏa thuận khác.
DAP / DDP
DAP: giao hàng sẵn sàng dỡ tại địa điểm đích — người mua thông quan nhập. DDP: người bán gánh cả thuế nhập (nếu làm được pháp lý). DDP tiện cho buyer nhưng seller cần hiểu rõ nghĩa vụ thuế VN.
So sánh nhanh
A · FOB: seller export customs + đưa lên tàu
B · CIF: thêm freight + insurance (C) do seller mua
A · Buyer booking & ocean contract
B · Seller booking — buyer đọc B/L consignee cẩn thận
Incoterms và local charges / DEM/DET
Incoterms không liệt kê từng mã THC hay demurrage. Quy tắc chung: chi phí trước điểm giao thuộc seller, sau điểm giao thuộc buyer — nhưng điểm giao khác nhau theo term. Khi tranh chấp, mở Incoterms 2020 rule text và hợp đồng mua bán.
Incoterms trả lời “tại đâu và khi nào rủi ro chuyển”; không trả lời hết “ai trả phí lưu cont ngày thứ 6”.
Tra cứu nhanh từng điều kiện
Dùng bảng tra Incoterms trên 9log để xem nghĩa vụ người bán/mua theo từng mã: xuất/nhập, cước, bảo hiểm, điểm giao. Hữu ích khi soạn PO, đàm phán hoặc training nhân viên mới.
Tra cứu Incoterms 2020 tương tác →
Mẹo đưa vào hợp đồng và booking
- Một dòng chuẩn: [Term] [Named place] Incoterms® 2020
- Đính kèm spec ai lo export/import declaration nếu khác thông lệ
- Booking note ghi consignee/notify khớp L/C và term
- Đào tạo sales: không đổi FOB thành CIF chỉ để “dễ bán” nếu không kiểm soát cước
Câu hỏi thường gặp
- Incoterms 2020 và 2010 khác gì quan trọng?
- Một số điều chỉnh (FCA, CIF/CIP insurance, DAP/DPU đổi tên DAT). Hợp đồng nên ghi rõ 2020; nếu ghi 2010 vẫn áp dụng bộ đó nếu các bên thống nhất.
- CIF có bao gồm thuế nhập khẩu không?
- Không. CIF gồm cost, insurance, freight đến cảng đích theo Incoterms; thuế và thông quan nhập thuộc người mua trừ DDP hoặc điều khoản bổ sung.
- EXW có phù hợp xuất khẩu Việt Nam không?
- Ít dùng cho seller VN vì buyer phải lo xuất từ xưởng — thực tế seller thường vẫn hỗ trợ chứng từ xuất. FCA tại kho/cảng thường rõ ràng hơn.
- Công cụ Incoterms có thay tư vấn pháp lý không?
- Không. Là tài liệu tham khảo nhanh; tranh chấp hợp đồng cần luật sư và văn bản giao dịch đầy đủ.
Bước tiếp theo
9log.tech — công cụ Incoterms và ERP logistics
Xem tổng quan nền tảng ERP logistics made in Vietnam — rồi quyết định dùng thử hoặc dùng tool miễn phí.
Bài liên quan
Mục lục: /kien-thuc · 13 bài


